Met AI kun je tegenwoordig in een paar minuten een producttekst schrijven, een afbeelding maken, een idee uitwerken en zelfs complete stukken code laten programmeren. Dus waarom zou je eigenlijk nog een programmeur en softwarebedrijf nodig hebben?
Een terechte vraag.
Want AI kan écht ontzettend veel. En wat mij betreft moet je daar als ondernemer vooral gebruik van maken. Echter is er ook een grens. Het feit dat je met AI iets zelf kunt maken, betekent niet automatisch dat het verstandig is om alles zelf te willen maken.
“AI geeft antwoord op de vragen en verzoeken die je stelt. Deskundigheid helpt bepalen welke vragen je had moeten stellen.”
Gebruik AI vooral
Laten we vooropstellen: AI biedt ondernemers geweldige mogelijkheden. Heb je een idee voor een nieuwe dienst? Laat AI kritisch meedenken voordat je erin investeert. Een nieuwe banner nodig? Maak een paar concepten.
Tientallen productteksten die beter kunnen? Laat AI een eerste versie schrijven. Een idee voor een nieuwe functie in je webshop? Werk het eerst samen met AI uit. Daarmee kun je sneller werken, ideeën goedkoper uitproberen en soms werkzaamheden uitvoeren waarvoor je vroeger iemand anders nodig had. Dat heel mooi!
Wel blijft menselijke controle belangrijk. Een tekst kan overtuigend klinken en toch feitelijk onjuist zijn. Een prachtige afbeelding hoeft niet bij je doelgroep te passen. En een advies van AI hoeft niet automatisch het beste advies voor jouw bedrijf te zijn.
Gebruik AI als een heel slimme assistent, niet automatisch als degene die de eindbeslissing neemt. Een strategiesessie met een mens, de deskundige die kijkt naar je AI concepten is nog steeds van enorme meerwaarde.
En dan vraagt AI: zal ik het ook voor je bouwen?
Daar wordt het interessanter. Je hebt een idee voor je webshop en bespreekt het met AI. AI vertelt dat het mogelijk is. Sterker nog: binnen enkele seconden verschijnt de eerste code op je scherm.
Je plaatst de code en probeert het uit. Het werkt. Dat ging snel! Dat geeft al snel het gevoel: waar heb ik eigenlijk nog een programmeur voor nodig?
Wat je niet ziet, is minstens zo belangrijk als wat je wel ziet.
Is de code veilig? Is rekening gehouden met updates? Past de oplossing bij de rest van de webshop? Zijn er bestaande modules die hierdoor beïnvloed worden? Wat gebeurt er bij verkeerde invoer? Wat gebeurt er als een betaling mislukt? Is de database goed ingericht? En is deze oplossing over twee jaar nog te onderhouden? AI kan daar voor een groot deel wel rekening mee houden.
Alleen als de juiste context wordt meegegeven en de juiste vragen worden gesteld.
AI kent jouw bedrijf niet zoals wij dat kennen
Dat is een belangrijk verschil. Als wij voor een klant aan een webshop werken, kijken we niet alleen naar de vraag die op dat moment wordt gesteld. Wij mensen kennen vaak ook de achtergrond.
– Wie is de doelgroep?
– Hoe gebruiken klanten de webshop?
– Welke koppelingen zijn aanwezig?
– Welke aanpassingen zijn in het verleden gedaan?
– Waarom is destijds voor een bepaalde oplossing gekozen?
– Wat gebeurt er achter de schermen met een bestelling?
– Welke andere systemen zijn afhankelijk van die gegevens?
Stel dat je AI vraagt:
“Kun je overbodige stappen en velden uit mijn checkout verwijderen? Analyseer het als programmeur, e-commerce specialist. Zie bijlage een screenshot van de checkout.”
Technisch gezien kan dat misschien prima. Misschien is het opmerkingen veld juist ooit toegevoegd omdat klanten anders regelmatig ontbrekende informatie niet konden vermelden. Misschien gebruikt een externe koppeling de gegevens. Misschien werkt een bepaalde betaalmethode daarna niet meer goed.
De programmeur stelt daarom soms eerst een vervelende vraag: Waarom wil je deze checkout eigenlijk verbeteren? Niet om iets ingewikkelder te maken. Dat is precies waar ervaring belangrijk wordt.
16 jaar ervaring zit niet alleen in programmeren
Na 16 jaar software ontwikkelen zit de ervaring niet alleen in weten hoe je code schrijft. Een belangrijk deel zit juist in weten waar je op moet letten en hoe je de juiste vragen stelt.
Ook een programmeur wordt sneller door AI
Dat is een belangrijk onderdeel van het verhaal. De keuze is niet: zelf AI gebruiken óf een programmeur betalen die alles nog ouderwets met de hand doet.
Ook wij gebruiken AI om sneller te ontwikkelen, problemen te onderzoeken en oplossingen uit te werken. Alleen combineren we dat met jarenlange technische (praktijk) ervaring en kennis van de klant.
AI kan bijvoorbeeld code voorstellen. Vervolgens kunnen wij beoordelen of die code past binnen de bestaande software, veilig is, logisch is opgebouwd en geen problemen veroorzaakt op andere plekken.
Daarmee wordt AI geen vervanger van deskundigheid.
Het wordt gereedschap in handen van iemand met deskundigheid.
“Het werkt” is niet hetzelfde als “het is goed”
Dit is misschien wel het grootste risico wanneer je zelf met AI gaat programmeren.
Je vraagt iets.
AI maakt het.
Je test het.
Het werkt.
Klaar.
Bij professionele software komt er iets achteraan: controle. En dan hebben we het nog niet over beveiliging, performance en onderhoudbaarheid gehad.
“Het werkt” is pas het begin van de controle, niet het einde.
De goedkoopste oplossing kan later alsnog geld kosten
Kosten besparen is natuurlijk een belangrijke reden om dingen zelf met AI te doen.
Als je zelf met AI in een half uur een goede standaard producttekst kunt maken, hoef je daar niet per se iemand anders voor in te schakelen. Bij bedrijfskritische software kan die afweging anders zijn.
Wanneer controles, testen, beveiliging en goede technische logica worden overgeslagen, zie je de gevolgen daarvan namelijk niet altijd direct.
Een probleem kan pas maanden later ontstaan.
Bij een update.
Bij een nieuwe module.
Wanneer de webshop groeit.
Wanneer een koppeling verandert.
Of op het vervelendste moment: wanneer klanten proberen af te rekenen.
Dan kan de oorspronkelijke besparing alsnog terugkomen in herstelwerk. Soms kost het zelfs meer tijd om bestaande code eerst te begrijpen en te herstellen dan wanneer de oplossing vanaf het begin goed was opgezet.
Goedkoop en snel bouwen is daarom niet altijd hetzelfde als goedkoop op de lange termijn.
Waar kun je AI dan prima zelf voor gebruiken?
Heel veel.
Gebruik AI bijvoorbeeld voor het uitwerken en valideren van ideeën, eerste versies van productteksten, concepten voor banners, inspiratie voor campagnes, het samenvatten van informatie of om kritisch mee te denken over een nieuw plan.
Daar kun je als ondernemer enorm veel tijd en geld mee besparen. En wordt een AI-idee uiteindelijk een echte functionaliteit die onderdeel wordt van je webshop? Dan is dat een mooi moment om een programmeur erbij te betrekken.
Niet om het hele denkproces opnieuw te doen, wel om te kijken: Is dit technisch verstandig? Hoe kunnen we dit goed implementeren? Wat zijn de gevolgen voor de rest? En wat moeten we testen?
Zo gebruik je AI juist optimaal.
Dus: moet je minder zelf met AI gaan doen?
Nee.
Wat mij betreft juist meer. Echter altijd met enige voorzichtigheid.
AI geeft ondernemers mogelijkheden die een paar jaar geleden nauwelijks bestonden. Gebruik die vrijheid. Experimenteer. Maak zelf dingen. Onderzoek ideeën voordat je er geld aan uitgeeft.
Je hoeft niet ineens ook zelf programmeur, systeembeheerder, securityspecialist en softwarearchitect te worden omdat AI je kan helpen code te schrijven.
Er zit een verschil tussen een producttekst maken en code aanpassen die onderdeel is van een webshop waarmee iedere dag omzet wordt gedraaid.
Gebruik AI vooral voor wat je zelf kunt overzien en het liefst basiskennis over hebt.
En wordt iets bedrijfskritisch, technisch complex of afhankelijk van andere systemen? Dan blijft het verstandig om deskundigheid in te schakelen.
Niet omdat AI het niet kan.
Wel omdat je moet weten wat je AI moet vragen, wat je vervolgens moet controleren en welke gevolgen een oplossing kan hebben.
Na 16 jaar programmeren gebruik ik AI daarom iedere dag met veel plezier.
Niet om deskundigheid te vervangen, wel om deskundigheid sneller in te kunnen zetten.
Niet alles willen automatiseren
De ontwikkelingen rondom AI gaan ontzettend snel. Nieuwe modellen en mogelijkheden volgen elkaar in hoog tempo op. De veiligheid, controle, wetgeving en maatschappelijke afspraken ontwikkelen zich niet altijd in hetzelfde tempo.
Dat maakt AI niet alleen een technisch vraagstuk, maar ook een principieel en maatschappelijk vraagstuk.
Want uiteindelijk hoeven we niet alles te automatiseren wat geautomatiseerd kan worden.
Soms is automatisering fantastisch. Het kan repeterend werk uit handen nemen, fouten voorkomen en veel tijd besparen. Automatiseren moet geen doel op zichzelf worden.
Daarom moeten we niet alleen vragen: kan AI dit voor ons doen? En ook: waarom willen we dit automatiseren, wordt het resultaat er beter van en kunnen we zelf verantwoordelijkheid blijven nemen voor het resultaat?
Daar horen ook praktische vragen bij. Welke gegevens geven we aan een AI-systeem? Waar worden die verwerkt? Kunnen we controleren wat er gebeurt? Wat doen we wanneer AI een fout maakt? En worden we niet onnodig afhankelijk van systemen waarvan we steeds minder zelf begrijpen?
Juist omdat de mogelijkheden zo snel toenemen, wordt menselijke controle wat mij betreft belangrijker in plaats van minder belangrijk.
De beste automatisering is soms juist de bewuste keuze om iets níét te automatiseren.
We moeten daarom niet alleen kijken naar wat technisch mogelijk is, maar blijven nadenken over wat nuttig, verstandig en verantwoord is.
Een persoonlijke noot
Ik ben enthousiast over AI en gebruik het zelf dagelijks. De mogelijkheden zijn indrukwekkend en ik denk dat we nog maar aan het begin staan van wat ermee mogelijk wordt.
Voor mij blijft AI in de eerste plaats een hulpmiddel voor mensen, geen vervanging van mensen.
Niet iedere taak die door AI kan worden uitgevoerd, hoeft door AI te worden overgenomen. Niet ieder proces hoeft geautomatiseerd te worden en efficiëntie hoeft niet altijd het belangrijkste doel te zijn.
Daar zit voor mij ook een maatschappelijke kant aan. Als we AI uitsluitend inzetten om zoveel mogelijk menselijke arbeid te vervangen, moeten we ons afvragen wat dat op langere termijn betekent voor werkgelegenheid, kennis en vakmanschap, maar ook voor onze economie en de manier waarop we als maatschappij met elkaar samenwerken.
Technologische vooruitgang is waardevol. Maar vooruitgang zou wat mij betreft niet alleen moeten betekenen dat iets sneller, goedkoper of met minder mensen kan.
De interessantere vraag is of technologie mensen en bedrijven beter maakt in wat ze doen.
Dat is ook hoe ik AI zelf wil gebruiken: niet om mijn kennis en ervaring overbodig te maken, maar om die kennis beter en sneller in te zetten. En niet om iedere menselijke handeling uit een proces te verwijderen, maar om tijd vrij te maken voor het werk waar menselijke aandacht, creativiteit, verantwoordelijkheid en ervaring waarde toevoegen.
Gebruiken we AI vooral om mensen te vervangen, of gebruiken we AI om mensen beter te laten werken?
Mijn voorkeur is duidelijk: AI als krachtig hulpmiddel. De mens met de juiste deskundigheid aan het stuur.
Stefan Dijkstra
Tajriba
Dit artikel heb ik met hulp van AI geschreven. Vervolgens is elke zin gecontroleerd en aangepast waar nodig. Door een mens. 😉